中国历史小说
W trakcieAutor
闲窗框月Na emeryturze wiodę spokojne dni, patrzę na księżyc zza cichego okna i zapisuję opowieści na kartkach.
Opis „Dobra publicznego"
W roku 265 Sima Yan zastąpił dynastię Wei własną dynastią Jin i obdarzył krewnych tytułami: dwudziestu siedmiu książąt z rodu cesarskiego otrzymało wojska i ziemie, a w prefekturach i komandoriach rozwiązano oddziały zbrojne. Sima uczynili z Państwa Podniebnego własność rodziny — i właśnie wtedy zasiano ziarno, z którego wyrosło prywatne rządzenie dobrem publicznym. Wei Guan przestrzegał, lecz nie został wysłuchany; Shan Tao przestrzegał i spalił własny memoriał. Centrum osłabło, książęta trzymali wojska, na następcę tronu wybrano głupca, rody Yang i Jia związano węzłami małżeńskimi. Za blaskiem ery Taikang prywatne naczynie powoli wypierało publiczne. Li Mi złożył „Memoriał o uczuciach", Wen Chang sadził jujuby, Chen Shi odziedziczył status żołnierza, Le Hu został pojmany i sprzedany w niewolę — pierworodny grzech podziału ziem zapuszczał korzenie pod maską pokoju.
W roku 290 zmarł Sima Yan; regentem został Yang Jun, a cesarzowa Jia pogrążyła dwór w chaosie. W 291 roku cesarzowa Jia zgładziła Yang Juna, książę Chu Wei zabił księcia Runan Lianga i Wei Guana, po czym cesarzowa Jia zgładziła i jego. Zabijanie na podstawie fałszywych edyktów oraz detronizacje i intronizacje z prywatnej woli stały się normą; gwardię można było zawłaszczyć, książąt wzywać do stolicy, a następcę tronu Sima Yu obalono i zamordowano. W 300 roku książę Zhao Lun usunął i zabił cesarzową Jia, w 301 uzurpował tron, a trzej książęta zbrojnie wystąpili przeciw niemu. Książęta Qi Jiong, Changsha Yi, Chengdu Ying, Hejian Yong i Donghai Yue rządzili kolejno i toczyli ze sobą wojny; bracia stawali się nawzajem murami oblężenia, a krew zalewała dorzecza Żółtej Rzeki i Luo. Książęta sprowadzali do walki wojska hu, a zhańbionych hu porywali i sprzedawali w niewolę; Liu Yuan ogłosił się królem Han, a potem cesarzem, Shi Le rozgromił armię Jin pod Ningping, a Liu Yao, Wang Mi i Shi Le zdobyli Luoyang — cesarz Huai trafił do niewoli, a miasto spłonęło. W 316 roku cesarz Min skapitulował i Zachodnie Jin przestały istnieć. Elity przeprawiły się na południe, ocalając tradycję piśmienniczą, lecz dobro publiczne pozostało prywatne — tylko przeniosło się do Jiankang.
Na północy wzrosły w siłę ludy hu: Shi Le przyjął tytuł cesarski, powstało państwo Yan rodu Murong, a Wcześniejsze Qin zjednoczyło północ. W 383 roku, w bitwie nad rzeką Fei, Wcześniejsze Qin poniosło klęskę i północ znów się rozpadła. Na południu od Jangcy rody możnowładcze wiodły niekończące się spory: wyprawa północna Zu Tiego, bunt Wang Duna i bunt Su Juna następowały jedna po drugiej; powstał Sun En, Huan Xuan uzurpował tron Jin, a Liu Yu przywrócił Jin i objął władzę, w wyprawach północnych niszcząc Południowe Yan, państwo Qiao Shu i Późniejsze Qin. W 420 roku Liu Yu zastąpił Jin własną dynastią, zdetronizował cesarza Gonga i wytropił oraz wymordował boczne linie Simów; ród cesarski wygasł niemal doszczętnie, a krew zamarła.
Główną osią
Książka 2
公器 ——八王骨肉相殘，中原百年塗炭O książce „Gong qi" (公器)
W roku 265 Sima Yan zastąpił dynastię Wei własną dynastią Jin i obdarzył dwudziestu siedmiu książąt z rodu udzielnymi dzielnicami wraz z prawem do własnych wojsk, rozwiązując jednocześnie armie prowincjonalne. Cesarz uznał Państwo Środka za prywatny majątek rodziny — i tak zasiane zostało ziarno, z którego wyrosło wszystko, co potem się wydarzyło: obracanie dobra wspólnego na użytek prywatny. Wei Guan przestrzegał, lecz nie został wysłuchany; Shan Tao przestrzegał, po czym spalił własne memoriały. Centrum osłabło, książęta chwycili za broń, na następcę tronu wyznaczono niedorozwiniętego syna, a rody Yang i Jia związano z dworem małżeństwami. Pod pozorem rozkwitu ery Taikang prywatne miało już po cichu wyprzeć publiczne. Li Mi składa swój Memoriał pełen uczuć, Wen Chang sadzi jujuby, Chen Shi dziedziczy powinność żołnierską, a Le Hu zostaje porwany i sprzedany w niewolę — pierworodny grzech podziału ziem zapuszczał korzenie pod powierzchnią pokoju.
W roku 290 umiera Sima Yan, regencję obejmuje Yang Jun, a cesarzowa Jia pogrąża dwór w chaosie. W 291 roku ginie z jej rąk Yang Jun; książę Chu, Sima Wei, zabija księcia Runan, Sima Lianga, oraz Wei Guana, by wkrótce sam paść ofiarą cesarzowej. Fałszowanie edyktów, mordy na rozkaz i detronizacje według prywatnej woli stają się codziennością: gwardię cesarską można mieć na własność, książąt wzywać na dwór, a następca tronu, Sima Yu, zostaje zdetronizowany i zamordowany. W 300 roku książę Zhao, Sima Lun, obala i zabija cesarzową Jia, w 301 sięga po tron, a trzej książęta podnoszą bunt. Książę Qi, książę Changsha, książę Chengdu, książę Hejian i książę Donghai dochodzą kolejno do władzy i kolejno rzucają się sobie do gardeł — bracia budują mury z ciał braci, a krew zalewa dorzecza Żółtej Rzeki i Luo. Książęta sprowadzają na pomoc oddziały Hu i sprzedają pojmanych w niewolę; Liu Yuan ogłasza się królem Han, potem cesarzem, Shi Le rozbija wojska Jin pod Ningping, Liu Yao, Wang Mi i Shi Le zdobywają Luoyang, cesarz Huai trafia do niewoli, a stolica płonie. W 316 roku cesarz Min składa broń i Zachodnie Jin przestaje istnieć. Szlachta ucieka na południe, dziedzictwo literatury przetrwa — lecz dobro wspólne nadal służy prywatnym interesom, tyle że teraz w Jiankang.
Na północy wznoszą się ludy Hu: Shi Le obwołuje się cesarzem, powstaje państwo Yan Murongów, aż wszystko jednoczy Dawne Qin. Po klęsce nad rzeką Fei w 383 roku północ znów rozpada się na kawałki. Na południu wielkie rody nie przestają się żreć, a wyprawa Zu Ti, bunt Wang Duna i bunt Su Juna następują jedne po drugich; wybucha powstanie Sun Ena, Huan Xuan uzurpuje tron, Liu Yu przywraca Jin i przejmuje władzę, a jego wyprawy północne gaszą Południowe Yan, Qiaoshu i Późne Qin. W 420 roku Liu Yu zastępuje dynastię Jin własną, detronizuje cesarza Gonga, wytropia i wymordowuje boczne gałęzie rodu Sima — dom cesarski zamiera, a jego krew wygasa.
Oś pow